هنر معلمی

عاشورا يعنى تمام تاريخ، كربلا يعنى صحنه اى كه تاريخ بر او گذشته و تاريخ، عرصه نبرد بى پايان دو جبهه حق و باطل است.
هر صفحه از تاريخ را كه ورق بزنيم، محال است گوشه اى از اين نبرد را در آن مشاهده نكنيم. چه تاريخ شاهان و سلاطين، چه تاريخ عوام و توده ها. اصلاً رويارويى حزب الله و حزب شيطان تقدير تاريخ انسان ها. و عاشورا نماد اين تاريخ طولانى و پرفراز و نشيب است.

      این روزها امتحانات مدارس برگزار می شود و دانش آموزان ، آموخته های چند ماه گذشته خودشان را ارائه می کنند اما مسئله و پرسشی که از سوی آنها مطرح می شود اینکه آقا چرا ما باید در ساعت معمول همیشگی در مدارس حاضر شویم ؟ سوالی که زیاد بیراه هم مطرح نمی شود. در واقع مسئله از آنجا ناشی می شود که معمولاً در چنین مواقعی بخشنامه هایی به مدارس ارسال می گردد و از مدیر می خواهد که در زمان برگزاری امتحانات، برنامه مدرسه را به گونه ای تنظیم کند که دانش آموزان در مدرسه باشند بی شک اکثرمدیران چنین می کنند. البته هر مدرسه ای شیوه مخصوص خودش را در پیش می گیرد که در هر صورت دانش آموزان در مدرسه حضور دارند و معمولاً چند دقیقه ای زودتر از روزهای معمول به منزل می روند. در این مواقع اوضاع مدرسه خیلی هم آرام نیست . معمولاً در چنین مواقعی مسایل انضباطی در مدرسه به اوج خودش می رسد .

      قبل از امتحان دانش آموزان در کلاس حضور می یابند و برای امتحان آنروز خودشان را مثلاً آماده می سازند در این شرایط تعداد کمی از آنان مطالعه می کنند و فرصت برای بی نظمی های دیگری فراهم می گردد و نقش معلمین به یک مبصر تنزل می یابد. چقدر خوب بود که اگر صادرکنندگان دستورالعمل ها خود تا حدودی در بطن کار بودند و خیلی خوب است در صورت اعمال این رویه از سوی وزارتخانه ، یک بررسی علمی دقیق پیرامون ضرورت ، اهداف ، دستاوردها و کارا بودن آن ، صورت گیرد و نظرات دانش آموزان ، معلمین و کادر اموزشی و خانواده ها در این خصوص مد نظر قرار گیرد.

      به نظر می رسد که وجود تعطیلی در زمان امتحانات و حتی چند روزی در پایان امتحانات فرصت تجدید قوا و آرامش خاطر را دانش آموزان بیشتر فراهم سازد و از سویی ما را هدف های آموزشی مورد نظرمان نزدیک تر سازد.

                  عیـــــــــــــــــــــــــــد بزرگ غــــــــــــــدیــــــــــــر مبارک باد

         به همین سادگی هفته پژوهش یا بهتر بگویم جزیره پژوهش در کشور ما، به پایان رسید جزیره ی زمانی ای که در سال فقط یک بار در هفته آخر آذرماه اتفاق می افتد و فرصت کوتاهی پیش می آید تا کسانی که دغدغه های خود را درقالب روشهای علمی پی می گیرند در این جزیره به گفتگو بپردازند و در این تعامل علمی انگیزه ای برای آینده فراهم سازند . در آموزش و پرورش نیز همچون نهادهای دیگر هفته آخر آذر بهانه ای است برای ارائه نتایج پژوهشهای آموزشی و تربیتی که نهال نوپای آن در قالب پژوهشکده های تعلیم و تربیت در سطح استان ها (با وجود تمام سختی ها) در حال شکوفا شدن است و امید آن می رود که در آینده ای نزدیک پویاتر و فعال تر گردد.

  اما در این هفته 31 همایش در آموزش و پرورش شهرستانهای استان تهران برگزار گردید و از آنجا که طرح اینجانب با عنوان شوق نوشتن( داستان من و شما) در مرحله استانی پذیرفته شده بود فرصتی دست تا در سه همایش استان شرکت نمایم. مطابق آمار استانی، در سال گذشته حدود 4000 هزار معلم در طرح معلم پژوهنده شرکت نمودند و نتایج تجارب خود را به شکل علمی در آثار مکتوب اقدام پژوهی در اختیار دیگر همکاران قرار دادند . اما با توجه به این که امسال دهمین سال اجرای این طرح است نکاتی قابل طرح است:

    میزان شرکت همکاران (با توجه به حدود 100 هزار نفر معلم استان) که بیشتر آنان تحصیلات و زمینه های لازم برای شرکت در طرح را دارند قابل تامل است ! بی شک اطلاع رسانی بیشتر و فراتر از یک پوستر + برگزاری جلسات آموزشی + طرح موضوع در گروههای آموزشی و دعوت نامه همکاران به شرکت در طرح + ایجاد انگیزه در بین همکاران و ... از جمله اقدامات مهم به شمار می رود.   

    از آنجا که تمام معلمین بالقوه اقدام پژوه به شمار می روند لازم است زمینه ای را فراهم نمود تا ایشان بتوانند به شکلی مطلوب تجارب ارزشمند خویش را در قالب متد علمی به نگارش درآورند .

همواره داوری و ارزشیابی آثار علمی از نکات حساس به شمار می رود بسیار خوب است داوری ها به گونه ای باشد تا زمینه جذب و ادامه همکاری را فراهم سازد تا بی انگیزه ساختن همکاران.

    و در نهایت این که اگر قرار باشد زمینه تحولی در آموزش و پرورش چیده شود نباید منتظر منجی از بیرون مجموعه باشیم و باید این تحول بر شانه های همین اقدام پژوهی های معلمین قرار گیرد که از همه بیشتر و بهتر با مسایل این سیستم آشنا می باشند و در قالب این اقدام پژوهی ها موانع را شناسایی و راه حل ها را بارها و بارها در عمل به آزمایش می گذارند و نتایج در خور توجهی نیز کسب می کنند. شما حساب بفرمایید اگر فقط هر معلم آزادانه و با انگیزه و با فراغ خاطر سالی یک بررسی اقدام پژوهی انجام دهد چه تحول شگرفی ایجاد می گردد. به امید آینده ای که ما بدون پژوهش در کلاس درس مان حتی جمله ای را برای دانش آموزان به زبان نیاوریم.